ලොව සුප්රකට කැලිෆෝනියා තාක්ෂණික ආයතනය හෙවත් කැල්ටෙක් (Caltech) විශ්වවිද්යාලයේ 10 වැනි සභාපතිවරයා ලෙස ප්රසිද්ධ තාරකා භෞතික විද්යාඥයෙකු සහ ප්රමුඛ පෙළේ අධ්යාපන පරිපාලකයෙකු වන ආචාර්ය රේ ජයවර්ධන මහතා පත් කර තිබේ. වසර 105ක ඉතිහාසයක් ඇති මෙම කීර්තිමත් ආයතනයේ සභාපති ධුරයට පත් වන පළමු ශ්රී ලාංකිකයා ඔහු වීම විශේෂත්වයකි.
දැනට ජෝන්ස් හොප්කින්ස් විශ්වවිද්යාලයේ ප්රධාන විධායක නිලධාරියා (Provost) ලෙස කටයුතු කරන ආචාර්ය ජයවර්ධන, එළඹෙන ජූලි මස 1 වැනිදා සිය නව ධුරයේ වැඩ භාර ගැනීමට නියමිතය. මාස කිහිපයක් පුරා ලොව පුරා සිදුකළ දැඩි සෝදිසියකින් අනතුරුව කැල්ටෙක් පාලක මණ්ඩලය විසින් ඒකමතිකව මෙම තීරණය ගෙන ඇත.
ආචාර්ය රේ ජයවර්ධන යනු තාරකා විද්යාව සහ භෞතික විද්යාව සම්බන්ධයෙන් ජාත්යන්තර පිළිගැනීමට ලක්වූ පර්යේෂකයෙකි. ඔහු විශේෂයෙන්ම සෞරග්රහ මණ්ඩලයෙන් පිටත පවතින ග්රහලෝක (Exoplanets) සහ තරු බිහිවීම පිළිබඳ පර්යේෂණ රැසක් සිදු කර ඇති අතර, විද්යාත්මක පත්රිකා 180කට අධික සංඛ්යාවක් ප්රකාශයට පත් කර ඇත. ජේම්ස් වෙබ් අභ්යවකාශ දුරේක්ෂයේ (JWST) විද්යාත්මක කණ්ඩායමේ ප්රධාන සාමාජිකයෙකු ලෙසද ඔහු කටයුතු කරයි.
කැල්ටෙක් පාලක මණ්ඩලයේ සභාපති ඩේවිඩ් ඩබ්ලිව්. තොම්සන් මහතා පවසන්නේ, “රේ යනු සුවිශේෂී නායකයෙක්. ඔහු සතු පුරෝගාමී පර්යේෂණ කුසලතාවය, විශ්වවිද්යාල පරිපාලන පළපුරුද්ද සහ විද්යාව ජනතාව අතරට ගෙනයාමේ හැකියාව කැල්ටෙක් ආයතනයට නව ජවයක් වනු ඇති” බවයි.
ශ්රී ලංකාවෙන් ලොව දිනූ ගමන
සිය පත්වීම පිළිබඳව අදහස් දක්වමින් ආචාර්ය ජයවර්ධන පවසා සිටියේ, කුඩා කල ශ්රී ලංකාවේදී සිය පියා සමඟ රාත්රී අහස දෙස බලා සිටි කාලයේ සිට තාරකා විද්යාව කෙරෙහි ඇති වූ කුතුහලය මෙම ගමනට පදනම වූ බවයි. “කැල්ටෙක් වැනි ලොව පෙරළිකාර ආයතනයකට නායකත්වය දීමට ලැබීම මා ලද ගෞරවයක්” යැයි ඔහු සඳහන් කළේය.
ඔහු මීට පෙර කෝර්නෙල් විශ්වවිද්යාලයේ කලා සහ විද්යා පීඨයේ පීඨාධිපතිවරයා ලෙසත්, ටොරොන්ටෝ විශ්වවිද්යාලයේ සහ මිචිගන් විශ්වවිද්යාලයේ ජ්යෙෂ්ඨ තනතුරු රැසක් ද හොබවා ඇත. හාවඩ් විශ්වවිද්යාලයෙන් ආචාර්ය උපාධිය ලබා ඇති ඔහු, ‘Strange New Worlds’ සහ ‘Neutrino Hunters’ වැනි සම්මානලාභී විද්යාත්මක කෘති රැසක කතුවරයා ද වේ.
ආචාර්ය රේ ජයවර්ධනගේ මෙම ජාත්යන්තර ජයග්රහණය ශ්රී ලංකාවට මෙන්ම සමස්ත ලෝක විද්යා ප්රජාවටම ඉමහත් ආඩම්බරයකි.
මෙම ඓතිහාසික පත්වීමත් සමඟ කැල්ටෙක් ආයතනය සහ නාසා (NASA) ආයතනයට අයත් ජෙට් ප්රචාලන විද්යාගාරය (JPL) අතර පවතින සබඳතා තවදුරටත් ශක්තිමත් වනු ඇතැයි අපේක්ෂා කෙරේ.