ආසියාවේ වැඩිම වේගයකින් වැඩිහිටි ජනගහනය වර්ධනය වන රටක්?

ශ්‍රී ලංකාව මේ වන විට ආසියානු කලාපය තුළ වයස්ගත ජනගහනයේ සීඝ්‍ර වර්ධනයක් පෙන්නුම් කරන රටක් බවට පත්ව තිබේ. ප්‍රජා සෞඛ්‍ය විශේෂඥ වෛද්‍ය නිශානි උභයසේකර මහත්මිය පෙන්වා දෙන පරිදි, 2012 වසරේ 12%ක් වූ වැඩිහිටි ජනගහනය (අවුරුදු 60ට වැඩි) 2024 වන විට 18%ක් දක්වා ඉහළ ගොස් ඇත. නව උපත් අඩුවීම සහ ආයු අපේක්ෂාව ඉහළ යාම මෙයට ප්‍රධාන හේතු වන අතර, 2040 වන විට අපේ රටේ හතර දෙනෙකුගෙන් එක් අයෙක් වැඩිහිටියෙකු වනු ඇතැයි පුරෝකථනය කර තිබේ. මෙම විශාල ජන විද්‍යාත්මක පරිවර්තනය ශ්‍රී ලංකාවේ සෞඛ්‍ය පද්ධතියට අතිශය බැරෑරුම් අභියෝගයක් එල්ල කර ඇත.

වර්ධනය වන අවශ්‍යතා සඳහා සෞඛ්‍ය පද්ධතියේ ප්‍රතිචාරය

මෙම වැඩිවන අවශ්‍යතා සඳහා මුහුණ දීම පිණිස ශ්‍රී ලංකා සෞඛ්‍ය අංශ විවිධ ක්‍රියාමාර්ග ගනිමින් සිටී. මෙම උත්සාහයන් වැඩිහිටියන්ගේ ජීවන තත්ත්වය ඉහළ නැංවීම සහ ඔවුන්ට අවශ්‍ය සත්කාරක සේවා සැපයීම කෙරෙහි අවධානය යොමු කර ඇත.

1. ජාතික වැඩිහිටි ප්‍රතිපත්තිය (National Policy for Senior Citizens): වැඩිහිටි ජනගහනයට අවශ්‍ය රැකවරණය සහ සුරක්ෂිතභාවය තහවුරු කිරීමේ අරමුණින් ජාතික වැඩිහිටි තැනැත්තන් සඳහා වූ ප්‍රතිපත්තියක් (2025-2035) එළිදැක්වීමට කටයුතු සූදානම් කර ඇත. මෙම ප්‍රතිපත්තිය මගින් ඔවුන්ගේ සෞඛ්‍ය, සමාජ ආරක්ෂණය සහ යහපැවැත්ම ආවරණය කෙරෙන විධිමත් රාමුවක් සැපයීමට අපේක්ෂා කෙරේ.

2. සත්කාරක සේවා විකාශනය (Shifting Care Models): සාම්ප්‍රදායික රෝහල් කේන්ද්‍රීය සත්කාරක ක්‍රමයෙන් බැහැරව, වැඩිහිටි සත්කාරක සේවා ප්‍රාථමික සෞඛ්‍ය සේවා පද්ධතියට සහ ප්‍රජාව වෙත ගෙන ඒමට පියවර ගනිමින් සිටී.

සම්පූර්ණ සෞඛ්‍ය සත්කාර (Integrated Care for Older Persons – ICOPE): ලෝක සෞඛ්‍ය සංවිධානයේ (WHO) සහාය ඇතිව වැඩිහිටි පුද්ගලයන් සඳහා ඒකාබද්ධ සත්කාර පිළිබඳ වෛද්‍ය වෘත්තිකයන් පුහුණු කිරීමේ වැඩසටහන් දියත් කර තිබේ.
ප්‍රජා සෞඛ්‍ය සේවා (Community Health Services): මහජන සෞඛ්‍ය හෙද නිලධාරීන් (PHNOs) වැනි ක්ෂේත්‍ර නිලධාරීන් හරහා වැඩිහිටියන් සඳහා ප්‍රජා සෞඛ්‍ය සේවා සැපයීමේ දී ඔවුන්ට වැදගත් කාර්යභාරයක් පැවරේ.

3. විශේෂිත රෝග අවදානම් කළමනාකරණය: වැඩිහිටි ජනගහනය මුහුණ දෙන ප්‍රධාන සෞඛ්‍ය අභියෝගයක් වන ඇද වැටීම් (Falls) වැනි තත්ත්වයන් දැන් රෝගයක් ලෙස හඳුනාගෙන තිබේ. කොළඹ ජාතික රෝහලේ වෘද්ධ රෝග පිළිබඳ විශේෂඥ වෛද්‍ය සිතිර සෙනෙවිරත්න මහතා පෙන්වා දුන් පරිදි, වැඩිහිටි ප්‍රජාව අතර දුබලතාව හේතුවෙන් සිදුවන ඇද වැටීම් පිළිබඳව විශේෂයෙන් අවධානය යොමු කර, එහි හේතු සොයා ප්‍රතිකාර කිරීමේ අවශ්‍යතාව ඉස්මතු කර ඇත. මීට අමතරව, වැඩිවන බෝ නොවන රෝග (NCDs) සඳහා වන පරීක්ෂණ සහ ප්‍රතිකාර ද ප්‍රාථමික සෞඛ්‍ය සේවා මට්ටමින් වැඩි දියුණු කෙරෙමින් පවතී.

4. ජාත්‍යන්තර සහයෝගය: ආසියානු සංවර්ධන බැංකුව (ADB) වැනි ජාත්‍යන්තර ආයතන, ශ්‍රී ලංකාවේ සෞඛ්‍ය සේවා ශක්තිමත් කිරීම සඳහා මූල්‍ය ආධාර ලබා දී ඇති අතර, එහි එක් ප්‍රධාන අරමුණක් වන්නේ ඉහළ යන ආයු අපේක්ෂාව සහ වැඩිහිටි සෞඛ්‍ය සත්කාරක අවශ්‍යතා සඳහා සූදානම් වීමයි.

කෙසේ වෙතත්, මෙම අභියෝගය ජය ගැනීම සඳහා රාජ්‍ය අංශයේ ප්‍රතිපත්ති පමණක් ප්‍රමාණවත් නොවන අතර, පෞද්ගලික අංශය, ස්වේච්ඡා සංවිධාන (HelpAge Sri Lanka වැනි) සහ පවුල්වල සහයෝගය ද අත්‍යවශ්‍ය වේ. ශ්‍රී ලංකාව සංවර්ධනය වෙමින් පවතින රටක් ලෙස අඩු ආදායම් මට්ටමකින් මෙම ශීඝ්‍ර වයස්ගත වීමට මුහුණ දෙන බැවින්, සමාජ ආරක්ෂණ පද්ධති ශක්තිමත් කිරීම සහ ගෞරවාන්විතව ජීවත් වීමට හැකි පරිසරයක් නිර්මාණය කිරීම අත්‍යවශ්‍යයෙන්ම කළ යුතු කාර්යයන් බවට පත්ව ඇත.